اگر تازه وارد بازارهای مالی شده باشید، احتمالاً خیلی زود با کلمهی لوریج (Leverage) یا اهرم روبهرو میشوید. بعضی افراد از لوریج بهعنوان راهی برای “چند برابر کردن سود” یاد میکنند و بعضیها هم آن را علت اصلی ضررهای سنگین میدانند. واقعیت این است که لوریج ذاتاً نه خوب است و نه بد؛ یک ابزار است و این نحوهی استفادهی ماست که آن را سودآور یا ضررده میکند.
در این مقاله دقیق و مرحلهبهمرحله آموزش میدهیم لوریج چیست، چگونه کار میکند، نسبتهای اهرم یعنی چه، بهترین اهرم چقدر است و مهمتر از همه چگونه با مدیریت ریسک در فارکس، از اهرم «عاقلانه» استفاده کنیم.
لوریج چیست؟
لوریج یا اهرم در بازار فارکس یعنی امکان معامله با حجمی بیشتر از سرمایه واقعی، با استفاده از اعتبار بروکر.
در بازار فارکس، لوریج ابزاری است که به معاملهگر اجازه میدهد با سرمایهای کمتر، موقعیتهای معاملاتی بزرگتری باز کند. چون نوسانات جفتارزها معمولاً نسبتاً محدود است، اگر معاملهگر فقط با سرمایه شخصی خود و بدون اهرم وارد معامله شود، میزان سود و زیان او در بسیاری از مواقع کوچک خواهد بود. به همین دلیل بروکرها قابلیتی به نام Leverage ارائه میدهند تا معاملهگر بتواند با سپردهای مشخص، چند برابر آن حجم معامله انجام دهد
برای مثال، اگر لوریج حساب شما 1:100 باشد، یعنی به ازای هر 1 دلار از سرمایه خود، میتوانید معاملهای به ارزش 100 دلار باز کنید. در این حالت، اگر 100 دلار در حساب داشته باشید، امکان کنترل معاملهای به ارزش 10,000 دلار را خواهید داشت. این ویژگی باعث میشود حتی حرکتهای کوچک قیمت در بازار فارکس هم اثر بیشتری روی سود و زیان شما بگذارند
البته نکته بسیار مهم این است که لوریج فقط سود را چند برابر نمیکند، بلکه ضرر را هم به همان نسبت افزایش میدهد. به همین دلیل استفاده از اهرم در فارکس باید همراه با مدیریت ریسک، تعیین حد ضرر و انتخاب حجم معامله مناسب باشد. بسیاری از معاملهگران تازهکار فقط به جذابیت سود بیشتر توجه میکنند، اما واقعیت این است که لوریج اگر بدون برنامه استفاده شود، میتواند خیلی سریع باعث از دست رفتن بخش زیادی از سرمایه شود.
لوریج چگونه کار میکند؟
برای درک دقیق مکانسیم لوریج، باید از دو دیدگاه به معامله نگاه کنید :
1: سرمایه درگیر یا وثیقه(Margin): پولی که شخصا وسط میگذارید
2: ارزش کل معامله(Position): قدرتی که با استفاده از لوریج به دست میآورید
مثال: قدرت خرید 100 دلاری با لوریج 10 برابر(10x)
تصور کنید قصد خرید یک دارایی را دارید . شما 100 دلار دارید، اما با انتخاب لوریج 10x، بروکر یا صرافی به شما اجازه میدهد به اندازه 1000 دلار خرید کنید.
پارامتر مقدار در معامله
سرمایه اولیه شما (Margin) ۱۰۰ دلار
اهرم انتخاب شده (Leverage) 10x
قدرت خرید نهایی (Position Size) ۱,۰۰۰ دلار
سناریو اول: اگر قیمت1%رشد کند
در حالت عادی (بدون لوریج) 15 سود روی 100 دلار شما، فقط 1 دلار میشد. اما با لوریج:
سود روی کل پوزیشن:1% از 1000 دلار = 10 دلار سود
بازدهی واقعی شما: 10 دلار سود نسبت به 100 دلار سرمایه اولیه=10% سود خالص
نتیجه: سود شما 10 برابر شد
سناریو دوم:سناریو دوم: اگر قیمت 1% افت کند
اینجاست که لوریج خطرناک میشود،اگر قیمت فقط 1% بر خلاف پیشبینی شما حرکت کند:
ضرر روی کل پوزیشن: 1% از 1000 دلار =10 دلار ضرر
تاثیر روی سرمایه شما: 10 دلار ضرر از 100 دلار سرمایه اولیه= 10% ضرر خالص
نتیجه: ضرر شما هم 10 برابر شد.
💡نکته طلایی : لوریج مثل یک ذربین عمل میکند؛ هم زیبایی هایی سود را بزرگتر نشان میدهد و هم عمق فاجعهی ضرر را، به همین دلیل است که با آن(شمشمیر دولبه) میگویند.
نسبت لوریج (1:100،1:50،1:10) چیست؟
وقتی میبینی نوشته 1:10 یا 1:100 یعنی قدرت معاملهی تو به سرمایهات.
لوریج 1:10 یعنی با 1 واحد سرمایه، میتوانی 10 واحد معامله کنید.
لوریج 1:100 یعنی با 1 واحد سرمایه، میتوانید 100 واحد معامله کنید.
هرچقدر لوریج بالاتر باشد با سرمایه کمتر میتوانید پوزیشن بزرگتر بگیرید اما با نوسان کوچکتر هم سریعتر وارد ضرر سنگین میشوید.
نکته: در کریپتو معمولا لوریج را با x نشان میدهند(مثل10x)، در فارکس بیشتر نسبت(مثل 1:100)
مزایای لوریج در معاملات
اگر لوریج اینقدر خط دارد، پس چرا اصلا استفاده میشود، چون در برخی شرایط مزایای خوبی دارد
1.استفاده بیشتر از سرمایه
با سرمایه کمتر ف میتوانید در فرصتهای بهتر وارد شوید یا بخشی از سرمایهتان را نقد نگه دارید
2.امکان گرفتن سودهای بیشتر از حرکت کوچک بازار
در بازارهای مثل فارکس که نوسان ها گاهی کوچکاند، لوریج میتواند سود را بیشتر کند(البته همراه با ریسک)
3. انعطاف در مدیریت سرمایه
گاهی معاملهگر ترجیح میدهد به جای اینکه تمام سرمایه را درگیر کند، با مارجین کمتر وارد شود و باقی را برای موقعیتهای دیگر نگه دارید.
اما این مزایا فقط وقتی مفیدند که کنترل ریسک واقعا رعایت شود.
ریسک های لوریج؛ چرا(اهرم شمشیر دولبه)است؟
لوریج دقیقا همان قدر که سود را بزرگتر میکند ، میتواند ضرر را هم بزرگتر کند. مهمترین ریسکها:
1.افزایش سرعت ضرر و فشار روانی
با لوریج بالا، نوسانهای کوچک هم باعث سود/ضرر بزرگ میشوند. این موضوع تصمیمگیری را احساسی میکند.
2.لیکوئید شدن / کال مارجین شدن
در کریپتو فیوچرز اگر ضرر به حد مشخصی برسد، پوزیشن ممکن است لیکوئید شود(کل مارجین شما ازبین میرود)
در فارکس ممکن است کال مارجین رخ دهد یا پوزیشن ها بسته شوند.
3.لوریج افراطی(بزرگترین قاتل حسابهای معاملاتی)
لوریجهای خیلی بالا مثل 1:200 یا 1:500 برای خیلیها وسوسهانگیز است، اما معمولا نتیجهی مطلوبی ندارند.
نمیشود حد ضرر منطقی قرار داد
با یک اصلاح قیمتی کوچک بازار، حساب آسیب جدی میبیند.
نتیجه: مشکل از لوریج نیست؛ مشکل پوزیشن بزرگ که به واسطه لوریج و بدون کنترل ریسک بازکردهاید است
بهترین لوریج در فارکس
بهترین لوریج یک عدد ثابت برای همه نیست ، به موارد زیر بستگی دارد.
استراتژی شما (اسکالپ،سوئینگ،بلندمدت)
نوسان دارایی
حدضررهای شما
تحمل ریسک و تجربه
برای مبتدی ها
فارکس: حدود 1:10 تا 1:30
هدف مبتدی باید نگهداشتن موجودی حساب و کسب تجربه باشد، نه سودهای انفجاری
برای نیمه حرفهایها
حرفهای ها لزوما لوریج بالا نمیگیرند؛ چون میدانند مشکل اصلی اندازه پوزیشن است نه عدد لوریج.
گاهی یک حرفهای با لوریج بالا کار میکند، اما حجم پوزیشن را کوچک تنظیم میکند تا ریسک حساب را کم کند ودر صورت اشتباه بودن پوزیشن حساب معاملاتی آسیب جدی نبیند
مدیریت ریسک با لوریج(Margin،Stop Loss،حجم معامله)
اگر بخواهید لوریج را درست استفاده کنید، این سه اصل را جدی بگیرید
1.همیشه حدضرر(Stop Loss) داشته باشید
بدون حدضرر، لوریج یعنی سپردن حساب به شانس
2. ریسک هر معامله را درصدی تعیین کن
یک قانون رایج دارد
در هر معامله بیشتر از 1% تا 2% از سرمایهتان را ریسک نکنید
3.حجم معامله را بر اساس حدضرر تنظیم کن،نه بر اساس هیجان
اشتباه رایج این است که معاملهگر اول لوریج را زیاد میکند،بعد حجم را افزایش میدهد،بعد تازه دنبال حدضرر میگردد.
روش درست:
اول حدضرر را منطقی تعیین کن
درصد ریسک را مشخص کن
حجم پوزیشن و لوریج را طوری انتخاب کن که با آن درصد ریسک جور دربیاید
محاسبه لوریج و استفاده از آن
اگر دنبال یک پاسخ کاربردی هستید، این موارد را مطالعه کنید:
1:اگر تازهکار هستید لوریج پایین بگیرید
چرا؟
حدضرر هایی که میذارید دقیق نیست
حجمگیری را بلد نیستید
و از نظر روانی با نوسان های بزرگ مشکل پیدا میکنی
بهتر است لوریج را پایین بگیرید تا با یک حرکت کوچک بازار حساب شما نابود نشود
پیشنهاد معقول برای لوریج :
فارکس:حدود 1:10 تا 1:30
نکته مهم: برای تازه کارها کم ریسک ترین حالت این است که حجم پوزیشن را کم بگیرید وهمچنین لوریج پایین باشد
2:اگر حدضرر منظم دارید و مدیریت سرمایهتان دقیق است:(لوریج متوسط بگیرید)
یعنی اگر شما این 3 کار را انجام میدهید:
همیشه استاپ میگذارید
بیشتر از 1% یا 2% سرمایه را در هر معامله ریسک نمیکنی
آن وقت میتوانید لوریج را کمی بالاتر ببرید چون ریسکتان از قبل کنترل شده است.
پیشنهاد لوریج:
فارکس: 1.30 تا 1.50(گاهی 1.100 هم برای برخی سبکها، ولی به شرط حجمگیری درست )
3:اگر بدون استاپ معامله میکنی: هر لوریجی زیاد و اضاف است
این یک نصیحت نیست ؛کاملا فنی است.
بدون حدضرر یعنی نمیدانید حداکثر ضررتان چقدر است، پس نمیتوانید حجم درست انتخاب کنید و با لوریج(اهرم)، یک حرکت تند بازار میتواند کل حسابتان را صفر کند(کال مارجین میشوید)
نتیجه: اگر استاپ ندارید، مشکل لوریج نیست؛ مشکل نامشخص بودن ضرر است
4: اگر با یک ضرر روان شما بهم میریزد: لوریج را کاهش دهید
منظور این است اگر ضررهای کوتاه مدت باعث میشود انتقامی ترید کنید، استاپ را جابهجا کنید و یا حجم را دو برابر کنید،پس نوسان حساب شما برای روانتان بیش از حد ظرفیت است. لوریج کمتر(یا حجم کمتر) باعث میشود نوسان سود/ضرر کمتر شود وتصمیمهای بهتری بگیرید و در نتیجه آرامش روان داشته باشید .
5: اگر هدفت رشد پایدار حساب است لوریج کمتر+استمرار بیشتر لازم دارید.
یعنی رشد پایدار با این فرمول به دست میآید ، ریسک کم در هر معامله ( مثلا0.5 % تا 2% )باعث میشود فرصت های بیشتری برای هر معامله داشته باشید، همچنین با رعایت این اصل از ضررهای بزرگ جلوگیری میکنید .
لوریج بالا معمولا باعث میشود،یک یا دو اشتباه کافی باشد تا کل حساب شما از بین برود
جمعبندی و کلام آخر
ماهیت لوریج یا اهرم معاملاتی، پربارترشدن نتایج شماست؛ چه در جهت سود و چه در جهت زیان. استفاده از اهرم بالا بدون داشتن یک استراتژی حد ضرر (Stop Loss) دقیق، در کوتاهترین زمان ممکن منجر به کال مارجین یا لیکوئید شدن حساب شما خواهد شد.
برای کسانی که تمایل دارند از پتانسیل سودآوری این بازارها بهرهمند شوند اما فرصت یا دانش کافی برای مدیریت ریسک این ابزارها را ندارند، پلتفرم کپی تریدینگ ترایا یک بستر امن و خودکار را فراهم کرده است. شما همواره میتوانید با مراجعه به صفحه اصلی پلتفرم ترایا، از آخرین ابزارهای تحلیلی، خدمات حسابهای معاملاتی و راهکارهای نوین مدیریت سرمایه بهرهمند شوید..
